Wanneer kun je tomaat buiten zetten? Vandaag, morgen of later deze week
Tomaten kunnen naar buiten zodra de laatste grondvorst voor jouw plaats voorbij is, de nachten boven de 10 graden blijven en de grond minstens 15 graden is. Aan de kust kan dat eind april al, in het binnenland pas begin juni. Check hieronder wat voor jouw plaats geldt.
Waar in Nederland kan het vandaag?
geschikt twijfel ongeschikt
Zo bepaal je het goede moment
De bekende vuistregel is: na de ijsheiligen (11 tot 15 mei) mag de tomaat naar buiten. Maar die regel klopt eigenlijk alleen voor het midden van het land. Wij berekenen de laatste grondvorst per plaats uit twintig jaar KNMI-metingen, en die loopt van eind maart aan de kust tot begin juni in Twente en op de Veluwe. In Vlissingen is het risico op 14 april in negen van de tien jaren voorbij, in Enschede pas op 22 juni. De ijsheiligen zijn dus een landelijk gemiddelde dat voor bijna niemand precies past.
Tomaten zijn vorstgevoelig, maar vorst is niet het enige gevaar. Ook zonder dat het vriest gaan warmteminnende planten al achteruit bij koude nachten: onderzoek van Purdue University laat schade zien bij jonge planten tussen 0 en ongeveer 13 graden. Voor tomaten adviseren de RHS en het Canadese OMAFRA nachten boven de 10 graden; onder die grens stokt de groei en mislukt de vruchtzetting. Wij geven daarom pas groen licht als de nachten in de verwachting boven de 10 graden blijven.
Minstens zo belangrijk als de lucht is de grond. De University of New Hampshire en Oregon State University noemen een bodemtemperatuur van ongeveer 15 graden als ondergrens voor tomaten. Een koude, natte grond in het vroege voorjaar houdt de wortels tegen, ook op een zonnige dag. Wij toetsen de gemeten bodemtemperatuur van jouw plaats mee, want dat cijfer zegt meer dan de kalender.
Kweek je zelf voor, reken dan ongeveer vijf tot acht weken opkweektijd binnen voordat de plant naar buiten kan. Hard de plant af door hem een week lang overdag buiten te zetten, zodat hij went aan de lagere nachttemperaturen. Staat er alsnog een koude nacht in de verwachting, wacht dan die ene nacht af of dek af: één nacht vorst kost je de hele plant.
De regels die wij toetsen
- De laatste grondvorst voor jouw plaats moet voorbij zijn, berekend uit 20 jaar KNMI-metingen.
- Tomaat verdraagt geen vorst
- Tomaat gaat achteruit bij koude nachten, ook zonder vorst
- Tomaat heeft nachten boven 10°C nodig
- Tomaat kiemt vanaf 15,6°C
Bronnen achter deze drempels
- Buienbeeld, berekend uit KNMI-daggegevens, Laatste grondvorst per plaats, 20 jaar stationsmetingen
- RHS, AGM Plants December 2024, Fruit and Vegetables (winterhardheidscodes H1c/H2/H3) (bron)
- Purdue University, Vegetable Crops Hotline, Chilling injury on young warm-season vegetable plants (bron)
- Brindisi en Simon, Frontiers in Plant Science 14:1237577 (2023), Review koudegevoeligheid basilicum (bron)
- RHS, When to plant out tender plants, avoiding late frosts (bron)
- OMAFRA Ontario, Extreme temperature effects on tomato and pepper crops (bron)
- RHS, Tomatoes, grow your own (bron)
- University of New Hampshire Extension, Growing Vegetables: Tomatoes (bron)
- Oregon State University Extension, Soil temperature conditions for vegetable seed germination (bron)
Veelgestelde vragen over tomaat buiten zetten en het weer
Wanneer mag ik tomaten buiten zetten?
Zodra de laatste grondvorst voor jouw plaats voorbij is, de nachten boven de 10 graden blijven en de grond minstens 15 graden is. Dat moment verschilt per plaats: aan de kust eind april, in het binnenland pas begin juni.
Klopt het dat je na de ijsheiligen tomaten buiten kunt zetten?
Alleen voor het midden van het land. De ijsheiligen (11 tot 15 mei) vallen ongeveer samen met de laatste grondvorst bij De Bilt, maar aan de kust is het dan al weken veilig en in het oosten juist nog niet. Wij rekenen daarom per plaats.
Kan een tomatenplant tegen vorst?
Nee. Tomaten zijn vorstgevoelig en één nacht vorst kan de hele plant kosten. Zelfs zonder vorst treedt al koudeschade op: bij nachten onder de 10 graden stokt de groei en mislukt de vruchtzetting.
Hoe koud mag de nacht zijn om tomaten buiten te zetten?
De RHS en het Canadese OMAFRA adviseren nachten boven de 10 graden. Tussen 10 en 13 graden groeit de plant traag; echt goed gaat het pas boven de 15 graden.
Welke bodemtemperatuur hebben tomaten nodig?
Ongeveer 15 graden, volgens de University of New Hampshire en Oregon State University. Een koude, natte voorjaarsbodem houdt de wortels tegen, ook op een zonnige dag.
Tomaat per plaats
De verdicts op deze pagina's worden berekend uit de Open-Meteo-verwachting per plaats en elke 10 minuten ververst. Seintje krijgen zodra het kan? Zet een weeralert.